Với trẻ nhút nhát, học Tiếng Anh nên bắt đầu từ sự chủ động giao tiếp

Nguyễn Phương Vy, học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Định Công, là một trong những trường hợp được gia đình ghi nhận sự thay đổi theo hướng này khi học tại Rino Edu. Theo chị Vũ Thu Trang, mẹ của Phương Vy, trước đây con không quá kém Tiếng Anh nhưng khá hướng nội và e dè mỗi khi phải nói. Gia đình vì thế muốn tìm một môi trường vừa giúp con nâng trình độ, vừa tự tin hơn trong giao tiếp.

Con đã không con e dè mà chủ động tham gia nhiều hơn

Trước khi đăng ký Rino Edu, chị Trang trực tiếp ngồi quan sát buổi phỏng vấn của con. Điều khiến chị chú ý là cách giáo viên giao tiếp gần gũi, nhẹ nhàng và tạo động lực để học sinh tham gia. Lớp học không quá đông cũng là yếu tố gia đình quan tâm vì với một học sinh vốn hướng nội, con có thêm cơ hội được giáo viên theo sát và khuyến khích trong từng hoạt động.

Sau một thời gian học, thay đổi mà gia đình nhận ra rõ nhất nằm ở cách Phương Vy giao tiếp. Chị Trang cho biết con bớt ngại ngùng và sẵn sàng trao đổi hơn. Khi xem những video giáo viên gửi về, chị thấy con trò chuyện tự nhiên hơn và không còn phải đứng suy nghĩ lâu như trước. Theo đánh giá của phụ huynh, mức độ tự tin của con tăng từ khoảng 3–4 lên 7/10.

Sự thay đổi tiếp tục thể hiện ngoài những đoạn hội thoại trong giờ học. Phương Vy bắt đầu tham gia các hoạt động, cuộc thi và diễn kịch ở lớp, những việc trước kia con thường ngại thử vì tính cách hơi hướng nội. Với gia đình, việc con sẵn sàng bước vào những tình huống cần thể hiện bản thân là một dấu hiệu dễ quan sát hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào điểm kiểm tra.

Phụ huynh cũng theo dõi quá trình này qua ứng dụng. Chị Trang cho biết con làm bài trên iPad, có video và bài tập để gia đình kiểm tra kết quả, đồng thời giáo viên chủ động báo lại tình hình học tập. Khi con quên bài, giáo viên nhắc ngay. Nhờ vậy, gia đình có thể nhìn thấy sự thay đổi ở kỹ năng nói, đọc và mức độ tham gia của con trong quá trình học.

Sự thay đổi ở Phương Vy dễ nhận ra vì đi từ trạng thái e dè khi nói đến việc chủ động trao đổi và tham gia nhiều hoạt động hơn. Nhưng với những học sinh khác, sự tiến bộ có thể xuất hiện ở những chi tiết nhỏ hơn.

Ví dụ như có phụ huynh chia sẻ con từng tự ti, sợ Tiếng Anh vì ngại nói và ngại sai, sau đó dần cởi mở hơn và yêu thích Tiếng Anh hơn. Một gia đình khác ghi nhận con từ chỗ còn ngại giao tiếp đã tự tin nói Tiếng Anh hơn. Có phụ huynh ngay từ đầu không đặt mục tiêu con phải đạt điểm thật cao ở trường mà chỉ mong con dám nói; sau quá trình học, gia đình nhận thấy con có thể hiểu và trò chuyện rành mạch hơn với những người bạn nước ngoài.

Ở một trường hợp khác, Nguyễn Quang Vinh, học sinh lớp 2 Trường Tiểu học Chu Văn An (Hoàng Mai, Hà Nội), được bố mô tả là một cậu bé rụt rè, hay ngại ngùng. Trước đây, Vinh thường phải hỏi từng chút khi làm bài. Sau khoảng 9 tháng, phụ huynh cho biết con hứng thú hơn khi đi học, thích được phát biểu và tương tác trong lớp, đồng thời có thể nhìn bài tập hoặc một bức tranh để tự tìm câu trả lời. Giáo viên ở trường cũng nhận xét khả năng nghe và đọc hiểu của con tốt hơn trước.

Có thể thấy, những thay đổi này không diễn ra theo cùng một cách ở mọi học sinh. Có trẻ bắt đầu từ việc bớt sợ sai khi nói, chủ động tham gia hoạt động hơn hay bớt phụ thuộc vào người lớn khi xử lý bài tập. Điểm chung mà phụ huynh có thể quan sát là trẻ bắt đầu sử dụng những gì đã học chủ động hơn trong lớp và trong các tình huống giao tiếp hằng ngày.

Kết hợp giáo viên và công nghệ trong quá trình trẻ luyện nói

Theo Rino Edu, với trẻ còn e dè khi giao tiếp, việc đầu tiên không phải là yêu cầu con nói thật nhiều mà là giúp trẻ bắt đầu ở cấp độ phù hợp với khả năng hiện tại. Vì vậy, trước khi xếp lớp, học sinh Rino English thực hiện bài test đầu vào thay vì chỉ được phân lớp dựa trên độ tuổi. Kết quả được dùng để xác định cấp độ phù hợp, giúp trẻ bắt đầu với nội dung và yêu cầu vừa với trình độ của mình.

Trong quá trình học, giáo viên trực tiếp tạo kết nối và dẫn dắt trẻ tham gia giao tiếp. Với những học sinh còn nhút nhát, giáo viên quan sát cách trẻ phản ứng để lựa chọn cách tương tác phù hợp, gợi mở khi trẻ còn ngập ngừng và khuyến khích con thể hiện điều mình muốn nói. Khi trẻ trả lời chưa phù hợp, giáo viên phản hồi và cho con cơ hội thử lại. Việc được theo sát trong từng lượt tương tác giúp trẻ dần quen với việc sử dụng Tiếng Anh mà không phải chịu áp lực nói tốt ngay từ đầu.

Để tạo ra những lượt tương tác đó, Rino English áp dụng phương pháp Inquisitive Learning. Thay vì đưa sẵn câu trả lời, giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi và phát triển thành các nhiệm vụ, trao đổi, thảo luận hoặc trình bày để học sinh tự suy nghĩ và sử dụng Tiếng Anh. Nhờ vậy, việc luyện nói được đưa vào nhiều hoạt động trong buổi học, thay vì tách thành một phần riêng mà trẻ chỉ thực hiện khi được yêu cầu.

Ngoài những lượt tương tác với giáo viên, học sinh còn được luyện tập với sự hỗ trợ của công nghệ. Ở phần luyện phát âm, AI hỗ trợ nhận diện giọng nói, phân tích cách đọc và chỉ ra những điểm cần điều chỉnh. Trẻ có thể sửa và luyện lại ngay sau khi nhận phản hồi. Với những học sinh còn ngại nói hoặc sợ sai, việc được thử lại nhiều lần tạo thêm cơ hội để trẻ luyện tập trước khi sử dụng Tiếng Anh trong các hoạt động giao tiếp.

Bài tập, kết quả học tập và video cũng được lưu lại để phụ huynh có thể theo dõi con đang học gì và thay đổi ra sao. Với trẻ vốn ngại nói, những video trong quá trình học có thể cho thấy các biểu hiện mà điểm số chưa phản ánh ngay, chẳng hạn con còn ngập ngừng khi trả lời hay đã bắt đầu chủ động trao đổi và tham gia hoạt động nhiều hơn.

Theo Rino Edu, giáo viên, phương pháp học và công nghệ không hoạt động tách rời. Giáo viên là người trực tiếp tạo kết nối, quan sát và dẫn dắt trẻ giao tiếp. Inquisitive Learning tạo ra các tình huống để trẻ suy nghĩ và chủ động sử dụng Tiếng Anh, còn công nghệ hỗ trợ phản hồi và ghi nhận quá trình luyện tập. Với trẻ còn nhút nhát hoặc ngại nói, cách tổ chức này hướng tới việc giúp trẻ từng bước bớt e dè, dám thử và chủ động hơn khi sử dụng Tiếng Anh.

Rino English là chương trình Tiếng Anh chuẩn quốc tế thuộc hệ sinh thái học tập ứng dụng công nghệ AI Rino Edu, tập trung phát triển bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết và khả năng giao tiếp. Chương trình được triển khai theo hình thức trực tuyến và trực tiếp tại hệ thống trung tâm Rino Edu, tùy theo chương trình học.